Sperziebomen
18 februari 2026
Zolang sperziebonen volgens sommige kinderen van een boom komen, kan het waarschijnlijk geen kwaad om zo nu en dan wat tijd vrij te maken voor gastlessen op school. Vervreemding van voedsel betekent denk ik ook dat je bevattelijker wordt voor vreemd voedsel. Afgelopen week mocht ik (Sebastiaan) acht lessen geven aan acht klassen van het Andreascollege, vlak bij ons land in Katwijk.
Eerste klassen, geweldig! Met een verveelde pose komen de kinderen de klas in. Moderne spullen, een digibord met de eerste pagina van een beknopte powerpoint. ‘Wij zijn Kievit!’ en ‘Kievit, biologisch sinds 1996’. Proberen wat interactie te krijgen, is natuurlijk beter dan alleen het zenden van je informatie. ‘Wie weet wat biologisch is?’ De leerlingen reageren: ‘Geen gif’, Tjakka, dat is het! ‘Gif, zou dat erg zijn? Ik vind van wel, ik ben biologische tuinder, ik wil er niet meer werken. Maar de gewone boer en de giffabriek zeggen dat het geen kwaad kan. Ik denk dat we dus allemaal een mening hebben. De drinkwaterbedrijven en de waterschappen kijken anders. Die onderzoeken het drinkwater en zeggen dat ze het gif er niet goed uit krijgen. Kijk, dat is geen mening zoals ik van de biologische tuindersvereniging, maar een feit!’ Er wordt nagedacht, de jonge hoofdjes knarsen. ‘Zou je gif nodig hebben om groentes te kunnen kweken? Vlak bij jouw school op het land van Kievit, onderzoeken we dat. Wij denken inmiddels dat het goed zonder kan! Maar het gaat niet zomaar, je moet er wel heel anders voor telen en ik ga jullie vertellen hoe’.
Mijn schooltijd kan ik mij goed herinneren. Ik hield van de natuur en met landbouw had ik helemaal niets, dacht ik. Niemand denkt aan een biologische tuinbouwcarriere, maar op het Andreascollege mocht ik nog verder zaaien. Mogelijk oogsten we over vijf jaar een nieuwe tuinder!
‘Allereerst hebben we een vruchtwisseling. Elk jaar staan onze gewassen op een ander plekje. Het duurt wel zes jaar voordat een plant op dezelfde plek komt te staan!’ ‘Is dat niet een hoop werk, al die plantjes verplaatsen?’ ‘Goeie vraag! Nee, wij hoeven de plantjes niet te verplanten, we oogsten ze na een paar maanden al. De nieuwe plek is voor de plantjes van het nieuwe jaar! En weet je wat ontzettend belangrijk is om zonder gif te kweken? Gezonde plantjes! Als de plant gezond is, dan heeft hij geen medicijnen nodig. Het klinkt gek, maar het gif van de boer is vaak een medicijn, omdat de plant niet zo gezond is. Wie kent de term waaibomenhout? Dat is hout van slappe bomen die snel gegroeid zijn. Je krijgt waaibomenplanten van kunstmest. Dus dat kunnen wij dus beter niet gebruiken als je gezonde planten wilt kweken.’
‘Wat gebruiken we dan wel? Wij gebruiken compost, compost van afgemaaide plantjes. Als je die op een berg stapelt en vaak omkiept, dan verteren die plantjes en dan wordt het langzaam weer zwarte aarde. En daarmee voeden we onze bodem. Eigenlijk niet eens de plantjes, want sommige voedingsstoffen uit deze zwarte aarde komen pas na vijf of tien jaar vrij! We voeden de bodem. We geven alle wormen en andere bodemdiertjes hun lievelingskostje. En als wij dat doen, dan worden ze wakker, gaan knagen, verteren de zwarte aarde en daarop groeien de plantjes!’ Een klas vol, het is stil, ze zitten te luisteren.. en we gaan door. ‘Het leuke is, dat dit dus hele stevige planten geeft. Ze groeien langzamer maar ze zijn steviger, veel minder slap, meer smaak en ze blijven daarna veel langer houdbaar! Ik denk, en dat is een mening, dat dit veel betere plantjes zijn om te eten en bovendien, er bij ons zitten er nooit chemische bestrijdingsmiddelen op, want dat gebruiken we niet!’
Nou, als ik de koude handen en het vroege opstaan ooit zat word, dan heb ik mogelijk wel weer een nieuw beroep. We vinden jeugd en voorlichting echt heel belangrijk, alleen ontbreekt het vaak aan tijd. Wel is het voornemen om er toch wat meer structuur aan te geven. Heb jij als Kievitklant goede suggesties hiervoor? Dan zijn we wel benieuwd.
