We hebben een geweldig vak, de hele keten van de biologische verswaren! Van land naar klant, hoe bedenk je het, met heel veel eigen teelt. Een mooier vak kunnen we ons niet voorstellen, alleen die verswaren, die zijn wel wat hectisch, vooral in de zomer. En na heel wat hectische maanden was het heerlijk luieren in een langzaam stromende rivier, terwijl de vissen je nieuwsgierig aankijken. ‘Bent u soms een meerval?’ ‘Nee een luierende bio-tuinder uit Nederland’. ‘We dachten al, u zwemt wat houterig’. Zo gaat dat in een Franse rivier. Sommige mensen vliegen helemaal naar dolfijnenland voor dit soort ervaringen, maar het kan dus dichter bij huis en de Franse vissen zijn ook heel bijzonder, hoewel deze niet op hun mondje gevallen zijn.
Wat je ook doet, het is goed om zo nu en dan afstand te nemen. Dat lukt niet altijd even makkelijk op een tuinbouwbedrijf, maar met het huidige team en hulp van vrienden is het mogelijk en dat is erg prettig. Dat afstand nemen helpt om op langere termijn het juiste te doen. Je hersenen gaan in een lagere frequentie en dat is interessant, want dan schijn je pas echt een beoordeling te kunnen maken. In een hoge frequentie kun je goed agenda’s doorploegen, sla oogsten, de logistiek scherp houden, van dat soort goede werkreflexen. De lage frequentie brengt je in de het gebied van de juiste beoordeling voor een langere koers. Dankzij de Franse vissen en onze dappere mensen op het veld, konden wij dat doen!
In Zuid Frankrijk, waar we deze vakantie verbleven, was uiteraard ook veel te doen om de hitte en de droogte. Wat in Frankrijk dertig jaar geleden een normale zomer was, maken wij nu in Nederland mee en de situatie in Frankrijk begint Spaanse proporties te krijgen. Er zijn mensen die dat een leuk idee vinden, maar als je gaat kijken wat voor een impact dat heeft, dan vergaat je het lachen wel. In Nederland deden we dingen die in Frankrijk niet mogelijk waren. Zowel de droge als de natte pieken zetten de zaken die wij in Nederland normaal vinden, stevig onder druk.
Toch staat bij ons in Katwijk alles er prachtig bij. Goed en royaal water en al tien jaar rekening houden met dit scenario is het geheim. Nu, met alle droogtestress, voelt onze tuin in Katwijk aan als een oase op de oeroude cultuurgrond in de duinvallei, met het kwelwater uit de duinen. De hitte van de afgelopen maanden veranderde watergeven in blussen van oververhit gewas. Ook in Lelystad hebben we het gered, al hadden sommige planten het wel zwaar. Daar experimenteren we met een superzuinig watersysteem, met druppelslangetjes. Irrigatiesystemen die ze normaal in de landbouw toepassen waar de woestijnen nabij zijn. Toch zou dat ook in Nederland wel eens heel normaal kunnen gaan worden. In Zeeland is nauwelijks zoet water en zelfs de vertrouwde bollenteelt wordt direct in zijn bestaan bedreigt door het oprukkende zoute water. Wat we nu nog als normaal landgebruik ervaren, kan op deze manier binnen enkele decennia verdwenen zijn.
Het is dus te hopen dat wat meer mensen gaan begrijpen dat 1.5 graad opwarming onschuldig klinkt op het journaal (ja lekker zwoele avonden), maar dat de echte gevolgen best heftig aan het worden zijn. Hopelijk leidt dit tot wake-upcalls die ons uit de polarisatie gaat halen en ons eigenaarschap laat voelen voor verduurzaming van de planeet. In de praktijk zal de vraag zijn of we bereid zijn om zelf wat vaker af te zien van de grenzeloze mogelijkheden die we hebben om een enorme hap van de planeet te nemen.
Je hap van de planeet wordt een stuk kleiner als je de seizoenen volgt met je voedselkeuze. Natuurlijk kan je de winkel inrennen voor ingevlogen peultjes, maar daarvan is de voetafdruk enorm. Wij doen dus bij de firma Kievit ons best om je goede gewoonte (eten van het seizoen) zo aangenaam mogelijk te maken. Dat doen we niet alleen met inspiratie, zoals verrassende kook-ideeën en recepten (dat doet Geke), maar we leunen ook in de tuinbouw niet achterover en doen alles voor een mooi en lang seizoen met de nodige primeurs in je pakket. Een echte primeur durf ik het niet te noemen, maar we zijn wel lekker vroeg met de pompoenen dit jaar. Die zijn overigens opvallend goed gegroeid zonder extra water. Leuk te zien hoe relatief zachte planten als courgette, pompoen, maar ook sla, vaak heel goed kunnen groeien zonder watergift als de bodem op orde is. De pompoen rijpte wel wat vroeger af en dat kwam goed uit, want we hadden net een paar bedden tekort voor het plantgoed dat gaat binnenkomen. Hou het op afrondverschillen en rekenonvolkomendheden, foutjes in de planning gemaakt voordat we konden zwemmen met de Franse vissen.
foto: Michel Porro
